Lotje

herstel na een psychose

Hoi, leuk dat je mijn verhaal wil lezen. Ik ben getrouwd, heb twee kinderen van 8 en 5 . Ik heb mijn eigen bedrijfje in een dorpje in Zuid-Holland. Mijn eerste psychose kreeg ik op mijn 22e. Daarna moest ik even uitvinden hoe dat moest, leven met psychosegevoeligheid. Er zijn dus wel periodes geweest dat die gevoeligheid weer de kop op stak. Zoals afgelopen december, nu (april 2020) werk ik ook een paar maanden niet.

Oorzaak van de psychose

Iedereen die een psychose krijgt moet zelf een verhaal maken van wat de oorzaak was van zijn of haar psychose. Daarbij zijn er wel enkele wetenschappelijke waarschijnlijkheden voor handen, maar je hebt geen zekerheden. Ik denk dat het bij mij een combinatie was van kwetsbaar DNA, stresss, eenzaamheid en mijn lange verblijf in het buitenland waar ik het idee had me te vestigen. Vaker hoor je dat een trauma de oorzaak lijkt te zijn, maar ik heb een gelukkige jeugd gehad en geen bijzondere dingen meegemaakt.

Het is wel bekend dat mensen bij een indringende reis of langer verblijf in het buitenland kwetsbaarder worden voor psychoses. Bij immigranten komen psychoses ook vaker voor. Ze voelen zich sociaal buitengesloten en door eenzaamheid gaan gedachten een eigen leven leiden.

Tussen mijn 18e en 24e heb ik in grote steden (ook een risicofactor) en in verschillende landen gewoond. Ik leerde Portugees en Italiaans en ervoer veel studiedruk (stress is ook een veelvoorkomende oorzaak) en voor mijn gevoel ontwortelde ik. Ik had geen thuis meer en geen besef meer van mijn eigen identiteit. Je kunt je dan zeer vervreemd voelen en dat is de psychose eigenlijk. Een vervreemding van jezelf.

Daarna ben ik een rustiger leven gaan leiden en heb 10 jaar in Utrecht gewoond in een buitenwijk. Nu woon ik alweer 4 jaar op het platteland. Die gevoeligheid blijf je houden als ie er eenmaal is. Ik heb daarna ook nog wel psychosegevoelige periodes gehad. Meestal kwamen die door stress. De komst van een kind, drukte op het werk…

Ik heb wel strategieƫn om voor mezelf te zorgen of te herstellen indien nodig. Misschien heb je er wat aan.

Herstel van en preventie bij een psychose

strategie 1: spreek met anderen over wat je bezig houdt.

Ik spreek veel met anderen over hoe ik me voel als ik me rot voel. Ik heb het niet over welk model tafel hip is in mijn woonkamer, wat nog meer onrechtvaardig is in de wereld, wat mijn volgende vakantiebestemming zou moeten zijn, waar je goedkope merkkleding kan kopen, welke nieuwe Netflix serie ik moet kijken of welk boek ik moet lezen. Ik ben eigenlijk alleen nog maar geinteresseerd in hoe het met mij gaat en met jou. Hoe ik me voel en hoe jij je voelt, waar je mee bezig bent. Daarover spreek ik / app ik / bel ik met vrienden en vriendinnen. Ik omring me met de liefde van vrienden en familie, die zoek ik op. Zij geven me vertrouwen dat ik mezelf mag zijn en dat ik best functioneer en door kan gaan voor een normaal mens. Toen ik de eerste keer een psychose kreeg was ik tot dan toe erg gesloten over mijn gevoelsleven. Mijn psychose heeft ervoor gezorgd dat ik opener werd en makkelijker met anderen praatte over wat me bezig hield. Het delen van mijn zorgen heeft er zeker voor gezorgd dat ik me beter ging voelen.

Strategie 2: stop of minder met alcohol en drugs

Ik ben volledig gestopt met alcohol en (soft)drugs. Ik neem liever geen risico’s meer en gevoelsmatig kom ik in een twilight zone als ik middelen gebruik. Die vermijd ik liever. Als psychoot zit je al in een natuurlijke twilight zone, dus ik denk dat ik dat niet hoef op te zoeken. Ik wil er liever uit.

Strategie 3: zorg voor voldoende slaap

Genoeg slapen. Slapen zou je een hobby kunnen noemen, ik zorg in ieder geval dat ik het genoeg doe. Omdat ik in de avond werk, laat naar bed ga en in de ochtend er vroeg uit moet met kleine kinderen kan ik in de middag soms even mijn ogen dicht doen. Als het kan lig ik er om 22:00 in en slaap ik tot 7:00. Als ik smiddags slaap merk ik vaak dat moeilijke gedachten die ik voor het slapen had, zijn verdwenen als ik wakker word. Slaperigheid is ook een bijwerking van het medicijn dat ik neem.

Strategie 4: Focus op je lichaam

Hardlopen. Dit gaat met periodes af en aan, ik ben begonnen in 2005 op aanraden van mijn psychiater. Op het begin deed ik ongeveer 45 minuten over 5 km. Ik doe het een paar maanden, en dan weer een tijdje niet. Ik heb nu veel contact hierover met mijn nichtje en mijn zwager, die ook veel houden van hardlopen. Soms doen we samen mee aan een wedstrijd, maar ik vermijd tegenwoordig de grote evenementen, omdat ik gespannen raak van grote hoeveelheden mensen, harde muziek en onbekende plekken. Dus doe ik bijvoorbeeld mee aan lopen in plekken rondom mijn geboortedorp, rond mijn huis of rond mijn vaste vakantieplek.

Ik ben geen snelle loper en hobbel meestal ergens in de achterhoede. Maar dat vind ik niet zo erg. Het is een fijn gevoel om die vermoeidheid te voelen achteraf en ik heb het gevoel dat ik mijn hoofd leeg kan maken, zorgen verdwijnen meestal tijdens het lopen. Soms luister ik muziek en soms geniet ik in stilte van de natuur. Vaak loop ik hard over de dijk, dat is een mooie omgeving. Als ik bij mijn moeder en mijn familie ben lopen we vaak in de bossen. Er zijn wel periodes dat ik mijn PR probeer te verbeteren, maar over het algemeen geniet ik meer van het lopen zelf, zonder veel te letten op mijn smartwatch.

Het schijnt dat veel mensen lopen vanwege de endorfine en dopamine die vrijkomt in je hersenen tijdens het hardlopen. Ik heb me wel eens afgevraagd hoe dat werkt in combinatie met mijn dopamine remmende medicijn. Maar daar heb ik nog geen antwoord op. Een beetje dopamine is waarschijnlijk toch wel wenselijk šŸ™‚

Er zijn periodes dat ik erg weinig energie heb, dan wandel ik in de middag een uurtje in plaats van dat ik hardloop.

Ook let ik soms op mijn ademhaling om rustig te worden, je zou dit mindfullness kunnen noemen.

Strategie 5: doe iets met je handen waarmee je tot rust komt en waarmee je anderen een plezier kunt doen

Eigenlijk zijn mijn strategieĆ«n voor een groot deel hobby’s, zoals iedereen heeft. Ik vind het fijn om dingen alleen te doen, met andere mensen kom ik moeilijker tot rust en ontspanning. Hobby’s zijn tijdverdrijf Ć©n zingeving. Zingeving op micro-nivo, okĆ©. Maar dat mag. Mijn hobby’s zijn persoonlijk, ze geven je een beeld van mij, niet van een therapie.

Wellicht lijkt het je vreemd om je leven zo zin te geven. Het is maar een heel klein beetje zo dat als ik bezig ben met mijn hobby dat ik dan mijn leven betekenis geef. Ik vond het veel meer helpen deze dingen te doen om minder te lijden, minder die loodzware gedachten, dwanggedachten te hebben of stemmen in mijn hoofd te horen. Dat is waarom ik het ben gaan doen, niet om mijn leven zin te geven. Mettertijd komt het dan vanzelf dat je merkt dat je makkelijker tevreden kunt zijn met die kleine dingen. Tevreden zijn met kleine dingen is een enorm clichƩ dat je jezelf niet ten doel kunt stellen, iets met je handen doen om de tijd te verdrijven kan echter iedereen.

Een hobby klinkt heel suf, dat vond ik tenminste vroeger altijd. Ik zie dat veel mensen kiezen voor werk. Heel veel werk. Dat is voor mij echter geen optie, want daar krijg ik stress van en dan komt mijn psychosegevoeligheid dichterbij en neemt het over. Het is dus nodig dat ik mijn tijd, zeker in een herstelperiode, voor een groot deel vul met ontspanning.

Ik kan goed verse pasta maken. Dit is rustgevend om te doen en je kunt eindeloos variƫren. Er zijn heel veel verschillende soorten en sommige zijn best moeilijk om te maken, daar moet je wel even op oefenen. Ik leer veel van Italiaanse filmpjes op YouTube. Wat er ook leuk aan is, is dat je er andere mensen blij mee kunt maken. Zo heb ik ook heel veel gekookt voor buurtgenoten via thuisgemaakt.nl. Dat is ook een leuke manier om mensen uit de buurt te leren kennen. Tijdens het maken van pasta luister ik soms naar muziek of naar een podcast, maar vaker is het gewoon stil. Ik geloof wel dat een dergelijke hobby met je handen rustgevend is.

Een oude kast opknappen en de oude verf er af krabben, menselijke figuren boetseren en grote bossen onkruid uit de tuin hakken of een stoepje aanleggen. Ook dat zijn dingen die ik heb gedaan om de tijd te doden en ondertussen beter te worden.

Zo heb ik nu aan het oefenen met zuurdesembrood bakken. Ik vind het erg lekker en het kneden van deeg is een fijne bezigheid. Mooi is ook dat je geduld moet hebben voor je resultaat. Je begint met de desem voeden, dan maak je het deeg, dat moet weer rijzen, dan moet je het nog vormen, dan moet het weer rijzen en dan kan het pas in de oven. Als het uiteindelijk klaar is ben je er soms twee dagen mee bezig geweest. Brood dat met zoveel zorg en tijd is gemaakt smaakt gewoon anders dan supermarktbrood, ook al is het geen perfect brood dat ik maak. Als dat langzamerhand een beetje beter gaat zijn dat ook succesjes die ik kan vieren.

Strategie 6: beperk je prikkels

Nieuws uit, friends aan. Als ik me slecht voel: depressief of angstig of het is druk in mijn hoofd dan kan ik geen nieuws verdragen. Op Netflix kijk ik dan naar Friends, You’ve got Mail of andere feelgood series en films. Het geeft me een beeld van een normale ongecompliceerde wereld zoals je die kent als je kind bent bijna. Horror, thrillers mijd ik omdat ik er angstig van word en politieke analyses of praatprogramma’s kan ik niet volgen als het in mijn hoofd zo druk is. Het is fijn als ik weet wat ik kan verwachten in een programma dus daarom kies ik voor dezelfde soort dingen. Ik probeer mezelf te resetten.

Social media. Er zijn leuke feelgood stripjes op social media. Zo vind ik de tekeningen van Liz Como en Gemma Correll erg leuk op instagram, als je reacties leest op die accounts merk je ook dat heel veel mensen het moeilijk hebben. Er zijn goede podcasts die je af kunnen leiden van zware gedachten. Zo vind ik How to fail with Elizabeth Day een erg leuke podcast die gaat over leren van gebeurtenissen in je leven. Ik probeer accounts te vermijden die alleen een ideaal leven voorspiegelen want daar voel ik me slechter door omdat mijn leven daar heel ver vanaf staat. Dus die blokkeer ik. Wel volg ik accounts die ik inspirerend vind. Er is voor mij een verschil tussen giftige positiviteit en opbouwende constructiviteit. Die laatste vindt ik bij mensen zoals Michelle Obama die veel schrijft over mensen die worstelen in het leven en hoe ze hen daarbij helpt.

Vroeger reisde ik veel, zag ik veel, was ik meer op sociale plekken maar ik ben een veel eenvoudiger leven gaan leiden, ik geniet nu meer van rust, natuur en eenvoudige dingen. Zo beperk ik ook de input in mijn hersenen, die dus van nature uit wat actiever dan de gemiddelde mens zijn.

https://www.instagram.com/p/BovcB6MD_sG/?utm_source=ig_web_copy_link

Strategie 7: doe iets eenvoudigs

Het lukt mij niet om een boek te lezen tijdens periodes van psychosgegevoeligheid. Wel kan ik in mijn moeilijkste periodes woordzoekers maken, de puzzels uit de krant of een mandala kleuren met mijn dochter. Dit doe ik als bijna alles me moeite kost. Ik heb geaccepteerd dat ik in de periodes dat het minder gaat, ik qua kennis geen grote stappen vooruit zal maken. Naarmate het beter gaat kan ik dan weer langzaam eenvoudige fictie gaan lezen en vandaar weer overstappen naar eenvoudige non-fictie en van daar kan ik weer naar verdiepende literatuur gaan die ik nodig heb voor mijn werk. Maar dan zijn we meestal wel enkele weken of maanden verder.

Strategie 8: Cognitieve gedragstherapie

Als je negatieve of rare gedachten hebt kun je je afvragen hoe realistisch die nou echt zijn en daar een meer realistische gedachte tegenover plaatsen. Of je kunt troost vinden in geloof en daar vertrouwen uit putten dat het goed komt. Als ik negatieve gedachten heb zeg ik ook wel eens tegen mezelf: Houd je mond Gerda (sorry voor alle mensen die Gerda heten). Het is een manier om om te gaan met negatieve gedachten. Je hoeft niet aan alle gedachten / stemmen gehoor te geven. Hecht er niet teveel belang aan. Ik probeer zo mijn hoofd een beetje te legen van mijn gedachten en het een beetje rustig te krijgen, want vaak is het er gewoon overvol en draait het overuren.

Strategie 9: Ik slik medicijnen

Dit was op het begin moeilijk om te accepteren maar inmiddels doe ik het al bijna 20 jaar. Zo’n 60% van de mensen met een psychose heeft er baat bij, blijkt uit onderzoek. Ik denk dat ik daar Ć©Ć©n van ben. Mijn medicijn slik ik in een lage dosering en heeft weinig bijwerkingen. Ik heb veel slaap nodig, maar ik weet niet of het medicijn daarvoor de oorzaak is.

Strategie 10: De factor tijd

In dit leven heb ik geen zekerheid dat ik nooit meer een rotte periode zal hebben met de kenmerken die horen bij psychosegevoeligheid. De factor tijd geeft mij de meeste kansen op rust op de middellange termijn. Daarmee kan ik mijn zelfvertrouwen na zo’n crisis weer langzaam opbouwen . Zodat ik een gelukkig leven in relatieve rust kan leiden.

2 gedachten over “Lotje

    1. Dank je Guy, fijn om te lezen dat je er wat aan hebt. Positiviteit is een kracht die je kunt delen. Daar doe ik het voor! Lieve groet, Lotje

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *