Vincent

Vincent Swierstra

Wie ben je en wat doe je?

Ik ben geboren Amsterdammer maar ben opgegroeid in Drenthe en Groningen. Na de middelbare school heb ik twee jaar gewerkt en gereisd. Ik werkte in Spanje en Frankrijk en op Schiermonnikoog. Ook reisde ik vijf maanden in Peru en Ecuador en drie maanden in India. Daar ontdekte ik de sarangi, een bijzonder strijkinstrument.

In 2003 begon ik aan de studie Culturele Antropologie aan de UvA in Amsterdam. Tijdens mijn tweede studiejaar kreeg ik een zware psychose die tien maanden heeft geduurd. Ik pakte daarna mijn studie weer op. Dat ging wel in een lager tempo dan ik in eerste instantie wilde maar ik haalde in 2011 eindelijk mijn bachelor.

Na mijn studie stortte ik me vol op het spelen van de sarangi. Ik vond een leraar in Amsterdam, Joep Bor, die een boek over het instrument heeft geschreven en voormalig directeur is van het conservatorium van wereldmuziek in Rotterdam, Codartz. Ook ging ik drie keer terug naar India om daar te studeren bij Grammy winnaar Dhruba Ghosh in Mumbai. Sinds ik mijn sarangi heb laten versterken heb ik veel opgetreden. Solo, met DJ’s en diverse gelegenheidsformaties. Ik ben nu met mijn eerste EP bezig, die ik ergens in 2020 wil uitbrengen.

In 2014 begon ik ook met het schrijven van een boek over mijn psychose. Mijn boek De Magiër, Memoires van een Dwaas verscheen in 2017, in eigen beheer maar met hulp van Paris Books. Tegelijk met het boek verscheen er ook een film over mij, Voices of Vincent. De film werd gemaakt door Maarten Kal, die ik ken van mijn antropologiestudie. De film laat zien hoe ik, tien jaar na mijn psychose nog steeds stemmen hoor en hoe ik daar naar kijk. Ik geef met behulp van de film soms lezingen over stemmen horen. Dit heb ik gedaan voor hele verschillende groepen. Voor hulpverleners, stemmenhoorders, mensen uit de farmaceutische industrie en vele andere geïnteresseerden. Ik heb sinds het verschijnen van mijn boek niet veel meer geschreven maar ik ben onlangs begonnen met bloggen, die kun je lezen op Psychosenet.

Ook is mijn familie in 2015 een bierbrouwerij begonnen in Groningen, Brouwerij Martinus, waar ik met veel plezier soms achter de bar werk in ons proeflokaal. Ik vind horecawerk erg leuk maar het kan soms ook wel zwaar zijn voor mijn hoofd. Daarom is de afwisseling met andere dingen erg fijn.

Wat denk je wat bij jou de oorzaken waren van je psychose?

Toen ik een keer op Wikipedia keek wat er over schizofrenie stond, waren alle mogelijke oorzaken eigenlijk wel op mij van toepassing. Misschien is er een genetische factor, maar bijvoorbeeld ook ondervoeding tijdens de zwangerschap kan blijkbaar invloed hebben. Ik ben te vroeg geboren omdat ik ondervoed was. Dat zou dus ook een factor kunnen zijn.

Sowieso blowde ik erg veel en was ik superdruk met van alles. Ik studeerde dus antropologie en was voorzitter van de studievereniging, Kwakiutl. Daarnaast was ik veel met muziek bezig en werkte ik voor de Melkweg, waar ik flyers rondbracht in een groot deel van Amsterdam. Op een gegeven moment werd ik een keer herkend op straat. Dat gebeurde steeds vaker en na een tijd dacht ik dat ik beroemd was. De psychose begon bij mij dus niet plotseling maar sloop er geleidelijk in. Dit proces beschrijf ik in mijn boek.

Trauma schijnt ook een rol te spelen. In eerste instantie dacht ik dat dit niet op mij van toepassing was maar door het maken van de film ben ik op andere gedachten gekomen. In de film praat ik met de psychiater Marius Romme en zijn vrouw Sandra Escher. Marius Romme heeft zijn carrière als psychiater gebouwd op de notie dat stemmen horen niet door genetische factoren is veroorzaakt maar door trauma komt. Samen met zijn vrouw Sandra ontwikkelde hij het Maastrichtse interview waarin ze op zoek gaan naar een trauma.  Ik wist dit niet op het moment dat we gingen filmen en toen ik het me realiseerde was ik omringd door een cameraploeg. Je ziet in de film dat ik daardoor nogal blokkeerde. Ik kon er op dat moment niet goed bij komen maar een paar weken later kwamen er toch wat oude dingen bij me boven die ik had weggedrukt. Daardoor kijk ik er nu toch anders tegenaan dan een paar jaar geleden. Ik zit eigenlijk nog steeds in het verwerkingsproces. Ergens is het ook wel fijn dat ik nu weet waar ik aan moet werken en heb ik het gevoel dat ik mezelf nu beter begrijp.

Wat heb je gedaan om te herstellen van je psychose?

Tijdens mijn psychose was ik in Groningen beland, eerst bij mijn ouders en later in de kliniek. Toen ik uit de psychose kwam wilde ik niets liever dan mijn leven weer oppakken in Amsterdam en dat ben ik ook gaan doen. Eerst kwam ik weer terug in mijn oude kamer, waar ik de psychose had gekregen. Na een paar maanden kon ik bij een goede vriend intrekken dus kon ik die kamer gelukkig opzeggen. Toevallig verhuisden mijn ouders rond die tijd ook naar een nieuw huis in Groningen. Het voelde toen echt als het begin van een nieuwe fase. Ik wilde niets liever dan die nare periode afsluiten.

Ik was zo blij dat ik weer verder kon studeren. In het begin wilde ik de achterstand op mijn vrienden inhalen en schreef me in voor extra vakken maar daardoor liep ik alleen maar vast en haalde ik geen enkel vak. Mijn dagen waren erg kort omdat ik zoveel sliep door de medicatie en het was ook moeilijk om me te concentreren. Ik besloot dat het beter was om langzaam vooruit te komen dan helemaal niet en ging toen juist minder vakken doen dan gebruikelijk. Vakje voor vakje haalde ik uiteindelijk mijn bachelor. Weer studeren was in veel opzichten een goede zet. Ik werd supergoed ontvangen door al mijn vrienden en ik vond het erg fijn om mijn verhaal te kunnen delen. Veel mensen belanden na een psychose in een sociaal isolement omdat ze niet over hun ervaringen durven te praten maar dat was bij mij niet het geval, integendeel. Ik probeer het delen van je verhaal daarom ook altijd aan te moedigen bij mensen met een psychosegevoeligheid. Ik had natuurlijk wel de mazzel dat ik begripvolle en lieve mensen om me heen had maar die moet je ook wel zelf om je heen verzamelen vind ik. Ik kijk nu met erg veel voldoening terug op die paar jaar na de psychose, het was een erg fijne tijd.

Na mijn studie werd ik eigenlijk pas echt met het stigma van mijn diagnose geconfronteerd. Tijdens mijn studie vond iedereen het knap van me dat ik weer studeerde maar toen ik klaar was maakte ik geen enkele kans op de arbeidsmarkt. Daarom besloot ik om me volledig op de muziek te storten. Ik ging drie keer terug naar India om daar les te nemen. De sarangi is een instrument dat langzaam aan het uitsterven is en het geeft me het gevoel dat ik iets bijzonders doe.

Ik denk dat het allerbelangrijkste is dat je de dingen doet waar je blij van wordt. Als je er over nadenkt, geldt dat eigenlijk voor iedereen. Psychosegevoelig of niet. In mijn geval merk ik dat de stem die ik hoor een stuk positiever is als ik goed bezig ben. Als ik onzeker, depressief en niet productief ben dan krijg ik de volle laag. Dat motiveert me om bezig te blijven met muziek. Ook heb ik een grote passie voor spiritualiteit en probeer veel verschillende stromingen te bestuderen. Die interesse had ik ook al vóór mijn psychose. Het was een van de redenen dat ik antropologie ging studeren. De inzichten die ik uit mijn spirituele studie heb gehaald hebben me misschien wel meer geholpen dan de psychiatrie. Ik ben ook wel eigenwijs en heb het altijd op mijn eigen manier willen doen.

Wat doe je nu om een psychose te voorkomen?

Ten eerste slik ik al sinds 2006 clozapine. Dat is een van de zwaarste antipsychotica. Het heeft veel nare bijwerkingen zoals gewichtstoename en hoog cholesterol. Ik slaap er ook lang door dus soms als ik weet dat ik die nacht niet genoeg tijd heb om te slapen dan neem ik wat minder. Ik heb het ook wel een paar keer een tijd volgehouden met minder medicatie maar dan kwam na een tijdje toch weer een terugval dus dan schroef ik de dosering weer op. Het is wel fijn dat ik altijd terug kan vallen op de medicatie als de klachten te erg worden.

Vroeger blowde ik heel veel maar daar word ik ontzettend psychotisch van dus daar ben ik helemaal mee gestopt. Ik heb het nog een paar keer geprobeerd maar dat viel echt niet goed. De laatste keer was in 2015 in Goa, India. Ik was op een feestje op het strand en was een biertje aan het drinken. Toen ik impulsief een paar trekjes nam van een jointje hoorde ik ineens honderd mensen over me praten in het Nederlands. Toen was het me wel duidelijk dat ik dat spul nooit meer aan moet raken.

Eind 2017 had ik de zwaarste terugval sinds mijn psychose in 2005. Eigenlijk had ik het toen, net als tijdens mijn eerste psychose, veel te druk met van alles en waren er toen net trauma’s bij me naar boven gekomen. Daardoor moest ik echt weer opnieuw nadenken over een goede manier om met de klachten om te gaan en tegelijk wel productief te blijven.

Genoeg rust is essentieel. Ook, zoals ik net al zei, is het echt belangrijk om wel bezig te blijven. Van teveel doen word ik psychotisch maar van helemaal niks doen depressief. Het is dus belangrijk om daar een goede balans in te vinden.

Ook probeer ik elke dag te sporten en gezond te eten, ook om de bijwerkingen van de medicatie wat tegen te gaan. Dat zorgt voor een goed ritme, ook al ben ik van nature eigenlijk niet zo van de rust en regelmaat dus dat is nog wel een uitdaging voor me. En teveel structuur voelt ook wel erg beperkend dus wederom gaat het om een goede balans.

Heeft de psychose je ook iets goeds gebracht?

Een psychose is vooral erg zwaar dus het is best moeilijk om daar iets positiefs uit te halen maar ik haal er wel veel inspiratie uit.

Ik ben al sinds mijn puberteit geïnteresseerd in bewustzijn. Wat dat eigenlijk is en hoe daar in verschillende culturen naar wordt gekeken. Daarom heb ik een passie ontwikkeld voor esoterie en mystiek van over de hele wereld en dat is de reden dat ik antropologie ben gaan studeren.

Met name sjamanistische culturen vind ik geweldig interessant. Die culturen hebben een compleet ander wereldbeeld dan wij en een hele andere visie op bewustzijn en wat het betekent om mens te zijn. Sjamanen zijn daar een brug tussen deze wereld en de ‘spirit world’ en zijn er in getraind om mensen in andere staten van bewustzijn te brengen. Soms doen ze dat met behulp van psychedelische planten maar meestal met geluid, met trommels en zang.

In die culturen wordt een psychose gezien als het ontwaken van de sjamaan. Dat wil natuurlijk niet meteen zeggen dat iedereen die een psychose heeft sjamaan moet worden en dat we allemaal in geesten moeten geloven maar het heeft me wel geïnspireerd om daar iets mee te doen.

Ik vind het bijvoorbeeld erg leuk om sarangi te spelen voor mediterende mensen en hen met mijn muziek te helpen om in een andere staat van bewustzijn te komen. Ik heb gemerkt dat ik daar een talent voor heb. Ook treed ik graag op met DJ’s voor dansende mensen op feesten en festivals. De dansvloer is in onze cultuur eigenlijk een van de weinige rituele plekken die we hebben waar je in een andere staat van bewustzijn mag komen. Muziek is echt een middel om dat te bewerkstelligen. Zo ben ik stiekem toch een beetje een sjamaan.

In mijn studie naar de betekenis van bewustzijn had ik de ervaring van het meemaken van een psychose eigenlijk niet willen missen. Ook al was het erg zwaar, het blijft mijn dagelijkse fascinatie. Als antropoloog probeer ik altijd iedereen te begrijpen en zonder de psychose had ik heel veel mensen waarschijnlijk minder goed begrepen. En iedereen heeft tegenslagen in zijn leven. Daar iets goeds mee doen is een stukje levenskunst.

Geïnteresseerd in Vincent’s boek en film? Ga dan naar vincentswierstra.nl. Het boek ‘De Magiër, Memoires van een Dwaas’ is daar te bestellen en je kunt daar de film ‘Voices of Vincent’ bekijken.

stemmen van vincent

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *